۲۲ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۰:۳۳
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۵۲۴۵
تعداد نظرات: ۳ نظر
تاریخ انتشار: ۱۸:۵۸ - ۰۱-۱۱-۱۴۰۱
کد ۸۷۵۲۴۵
انتشار: ۱۸:۵۸ - ۰۱-۱۱-۱۴۰۱
باغ ادبیات ایران؛ توشه‌ای و خوشه‌ای - 10

شاهنامۀ فردوسی/ شب و روز؛ اسبان دونده‌ای که به هم نمی‌رسند

شاهنامۀ فردوسی/ شب و روز؛ اسبان دونده‌ای که به هم نمی‌رسند
در شاهنامۀ فردوسی و در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدن موبدان از زال»، موبدان، 6 چیستان را با زال درمیان می‌گذارند تا هوش او را بسنجند. در این نوبت دومی آمده است...

   عصر ایران- چنان که پیش‌تر هم توضیح داده شده در این توشه‌ها و خوشه‌ها که از باغ ادبیات ایران برمی‌گیریم، به دنبال مضامین دشوار نیستیم اما هر ازگاهی خالی از لطف نیست اگر کمی پیچیده‌تر باشد تا لذت آسان شدن در کام بنشیند و آن گاه با ذوق و شوق و بی بیم درنیافتن، سراغ باقی هم برویم.

   چنان‌که در یکی از قسمت‌های گذشته آمد در شاهنامۀ فردوسی و در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدن موبدان از زال»، موبدان، 6 چیستان را با زال درمیان می‌گذارند تا هوش او را بسنجند و خطاب به او می‌گویند:

  به پردهَ‌نْدَرست این سَخُن‌ها بجوی 
  به پیشِ ردان آشکارا بگوی

  گرین رازها آشکارا کنی 
  زِ خاکِ سیه مشکِ سارا کنی

  اولین  چیستان به نسبت، ساده بود و اینک دومین:

  دگر، موبدی گفت: کای سرفراز 
  دو اسپِ گرانمایه و تیزتاز

  یکی زو بکردارِ دریایِ قار 
  یکی چون بلورِ سپید آبدار

  به رنج‌اند و هر دو شتابنده‌اند 
  همان یکدیگر را نیابنده‌اند

 تارنمای «پارسی انجمن» گزارش واژه‌های دشوار را چنین آورده است:

 اسپ: اسب ( در تمام شاهنامه اسپ آمده)

 قار: قیر.
 آبدار: در اینجا، روشن و درخشان.
 یکدیگر را نیافتن: به یکدیگر نرسیدن.

 [مراد از دریایِ قار یا دریای قیرگون و سیاه همان «شب» است و بلورِ سپید هم تمثیلی از «روز». پس، پاسخ: شب و روز است که مانند دو اسب سیاه و سپید در شتاب‌اند، اما به هم نمی‌رسند.]

   پاسخِ زال هم از این قرار:

  دو اسپِ دونده سپید و سیاه 
 که مر یکدِگر را نیابند راه

 بدین سان شب و روز دان، ای شگفت 
 کز اینجا شِگِفتی توانی گرفت

   

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۳
در انتظار بررسی: ۱
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۹:۲۴ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۱
0
1
یک‌مطلب هم در مورد ادبیات غیر فارس های ایران چاپ کنین
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۲:۰۵ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۱
0
5
تشکرازنویسنده صفحه ادیبان
حسام
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۱۹ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۲
0
0
ممکن است مراد از بلور آب دار در اینجا سفید باشد.
تکنیکی به نام آبگز کردن در شیشه گری وجود دارد که موجب ایجاد ترک های ریز در سطح ظرف شیشه ای شده و اگر این ترک ها بسیار زیاد و ریز باشند رنگ بلور سفید به نظر میرسد.
عصر ایران درود بر شما و سپاس از این نکته فنی. بی هیچ مجامله ای مخاطبانی این گونه نویسنده را سر ذوق می آورد.
معماری با الهام از موتور وسپا: خانه ای که از طبقه سوم، تازه شروع می شود! (+تصاویر) شمخانی: توانمندی‌های موشکی ایران قابل مذاکره نیست جانشین فرمانده کل سپاه: خواهیم دید که ایران در دنیا حرف اول را خواهد زد نتانیاهو به کاخ سفید رفت چرا نام آریا عظیمی‌نژاد جزو نامزدهای سیمرغ اعلام شد؟ ترامپ: عصر طلایی آمریکا فرارسیده است! نتانیاهو به عضویت «شورای صلح» درآمد لاریجانی در گفتگو با الجزیره: پیشنهاد مشخصی از واشنگتن نداشتیم/مذاکرات صرفاً به پرونده هسته‌ای محدود است معاون حقوقی رئیس جمهور: راهپیمایی ۲۲ بهمن جلوه‌ای روشن از پیوند ملت و حاکمیت است جوایز بخش تبلیغات ۴۴امین جشنواره فجر حدیث نفس حسن کامشاد/ از دنیای سوفی تا قبله عالم/ دختر عمه ای که تقلب می رساند قول‌هایی برای بازار رشت رئیس قوه قضاییه: مردم ایران باشکوه‌ترین راه‌پیمایی ۲۲ بهمن ۴۷ سال اخیر را آفریدند آمریکا حریم هوایی ال‌پاسو را بست دیدار و گفتگوی لاریجانی با جمعی از رهبران حماس در قطر