.png "عصر ایران")
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۱:۰۰
تجربه آشپزی در طبیعت: استیک روی آتش با کبابپز جنگلی 
درس هجدهم
اظهارات جنجال برانگیز عضو مجلس خبرگان درباره قائم مقام رهبری / دبیرخانه سکوت می کند یا واکنش نشان می دهد؟
واکنش یا سکوت دبیرخانه مجلس خبرگان یا دیگر اعضای مجلس خبرگان مشخص خواهد کرد آنچه آقای توکل گفته مانند امام جمعه قزوین در دهه ۶۰ بدون هماهنگی بوده است یا مقدمه و تمهیدی است برای بحثی جدیتر.
آیت الله توکل روز دوشنبه در مصاحبه ای گفته بود «در کمیسیونها یک چند نفری هستند که در مورد قائم مقام رهبری دارند کار میکنند؛ آنها افراد را گزینش کرده و فقط با رهبری مشورت میکنند. اما از گزینههایی که این چند نفر دارند انتخاب میکنند، هیچکسی با خبر نیست. در اجلاس هم از این حرفها مطلقا حرفی به میان نیامده است.»
روزنامه هم میهن به قلم مهرداد خدیر واکنشی به سخنان روز گذشته عضو مجلس خبرگان رهبری داشته است. در این مطلب آمده است؛
آنچه آیتالله سیدرحیم توکل، عضو کمیسیون تحقیق مجلس خبرگان رهبری درباره انتخاب «قائممقام رهبری» گفته با سوءتفاهم و برداشتهای متنوعی روبهرو شده و بیش از همه این تلقی را ایجاد کرده که مدل مجلس اول خبرگان در انتخاب مرحوم آیتالله حسینعلی منتظری مدنظر است.
گفتوگوی هممیهن با ایشان پس از انتشار مصاحبه اول (با تارنمای جماران) اما گویای این امر است که این تصور نادرست است و منظور «در حیات» نیست.
به لحاظ تاریخی این یادآوری مناسبت دارد که در نیمه دهه ۶۰ نیز ظاهراً قرار نبوده که خبر علنی شود ولی آیتالله هادی باریکبین، امام جمعه قزوین، در خطبههای نمازجمعه اعلام کرد و روز بعد نیز روزنامه «صبح آزادگان» با تیتر سبزرنگ به انعکاس آن پرداخت و پس از آن در رسانهها از آیتالله منتظری بهعنوان قائممقام رهبری یاد می شد و در دیدار با ایشان در قم نیز این شعار را سر می دادند: «قائممقام رهبری، آیت حق منتظری.»
در آن زمان کسی یادآوری نکرد چنین عنوانی در قانون اساسی لحاظ و پیشبینینشده، در بازنگری سال ۶۸ نیز این عنوان افزوده نشد درحالیکه موضوعاتی مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام در قانون اساسی بازنگریشده اضافه شد و احتمالاً با توجه به تجربه برکناری یا استعفای قائممقام رهبری در فروردین همان سال، ترجیح داده شد این عنوان در نظر گرفته نشود اما مجلس خبرگان سازوکاری اندیشید و موضوع انتخاب گزینههای جانشینی از داخل یا بیرون از خبرگان محرمانه و درونتشکیلاتی شد.
در نگاه تاریخی باید یادآور شد در نامه منسوب به امام خمینی آمده است ایشان با انتخاب آقای منتظری موافق نبوده اند اما به رای و نظر مجلس خبرگان رهبری احترام گذاشتهاند.
وجه مهم دیگر در سخنان یا خبر آیتالله توکل این است که مشخص نکردهاند چند نامزد را مدنظر دارند؛ یک فرد مشخص را و از درون مجلس خبرگان است یا بیرون از آن.
اهمیت و حساسیت موضوع با توجه به جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی ایران نیاز به توضیح ندارد اما میتوان یادآور شد ساختار سیاسی جمهوری اسلامی خاص است. از یک سو ریاست «جمهوری» با مقام ریاستجمهوری است چنان که از عنوان آن بر میآید کما اینکه همتای رهبران خارجی به حساب میآید و در اجلاس سران سازمان ملل در نیویورک شرکت میکند و استوارنامه سفیران در تهران نیز تسلیم ریاستجمهوری میشود. در اصل ۱۱۳ قانون اساسی هم آمده است، رئیسجمهور عالیترین مقام رسمی کشور بعد از مقام رهبری است. هرچند این جمله به مقام دوم تعبیر شده اما مقام دوم در قانون اساسی نیامده و رئیسجمهوری بعد از اضافه شدن اصل ولایت فقیه به پیشنویس اولیه همچنان «رئیس» جمهوری است اگرچه برخی در حد نخستوزیر آن را تقلیل میدهند.
از این منظر نه مانند جمهوریهای متعارف عالیترین مقام رئیسجمهوری است و نه قدرت، مانند غیرجمهوریها انتقال مییابد و همین امر انتقال قدرت در سطح عالیترین مقام را مورد توجه قرار داده است. کاری که در غیاب قائممقام مستعفی یا معزول رهبری به دقیقترین شکل ممکن با مدیریت مرحوم هاشمیرفسنجانی در خرداد ۶۸ انجام شد و به شکلی که به رغم شرط قانون اساسی برای مرجعیت که در بازنگری برداشته شد، مراجعی در حد آیتالله گپایگانی و حتی آیتالله منتظری انتخاب رهبر جدید را تبریک گفته و در واقع بر آن صحه گذاشتند.
انتقال قدرت در عالیترین سطح در حکومتهای سلطنتی دشوار نیست و در جمهوریهای جاافتاده، مانند فرانسه و آمریکا به سبب تکرار در هر چند سال با چالش جدی روبهرو نیست. برخی هم به انتخاب حزبی و گاه در واقع موروثی (مانند سوریه و کره شمالی) موضوع را حل کردهاند. مدل جمهوری اسلامی ایران اما کاملاً خاص و ویژه است؛ هم از حیث قیاس با ساختارهای دیگر و هم به سبب اختلاف در برداشت. زیرا به مرور و با غلبه گفتمان آیتالله مصباح یزدی این قول قوت گرفته است که اعضای خبرگان، رهبر جدید را انتخاب نمیکنند بلکه کشف میکنند شبیه کاری که کاردینالها و اسقفهای اعظم در واتیکان انجام میدهند و خبر توافق و انتخاب با دود سفید اعلام میشود. این تعبیر اما در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و کلام رهبران اول و دوم جمهوری اسلامی ایران دیده نمیشود و مکانیسم شمارش آرا و مبنای عددی هم با عرف مدرن نزدیکتر است.
واکنش یا سکوت دبیرخانه یا دیگر اعضای مجلس خبرگان مشخص خواهد کرد آنچه آقای توکل گفته مانند امام جمعه قزوین در دهه ۶۰ بدون هماهنگی بوده است یا مقدمه و تمهیدی است برای بحثی جدیتر.
لینک کوتاه: کپی لینک
محمد رضا گلزار: تراپیست دارم ادعای والاستریت ژورنال: آمادگی دومین ناو هواپیمابر آمریکا برای اعزام به غرب آسیا واکنش عراقچی به دروغ پردازیهای رسانه صهیونیستی: هیچکس اعدام نشده، دو هزار نفر هم عفو شده اند کتک کاری و درگیری فیزیکی شدید اعضای پارلمان ترکیه (فیلم) تیراندازی مرگبار در یک مدرسه در کانادا : ۱۰ کشته و ۲۵ مجروح امیر دبیریمهر: تهران و واشنگتن بهدنبال عدم تعرض متقابل هستند/ رضایت جامعه جلب نشود توافقها اهمیتی ندارند از "گفتن برای دیده شدن" تا "گفتن پس از تصمیم": تردد خودروهای منطقه آزاد ماکو در آذربایجان غربی آزاد شد لاریجانی: زمان دور بعدی مذاکرات هنوز مشخص نشده است ترامپ پس از پایان جلسه با نتانیاهو: اصرار دارم مذاکرات با ایران ادامه پیدا کند تاکتیک عجیب اسرائیلیها برای مهار مذهبیها و معترضین در خیابان (فیلم) حماس: سلاح ما قابل تحویل نیست سناتور آمریکایی: باید در برخورد با ایران استراتژیک عمل کنیم، همانطور که در مسأله ونزوئلا عمل کردیم نایابترین «آئودی RS2»؛ خودروی اختصاصی خانواده آیرتون سنا (+عکس) درخواست نتانیاهو از ترامپ: توافق با ایران باید بدون تاریخ انقضا باشد! تصویب وام ۱۰۷ میلیارد دلاری برای اوکراین در پارلمان اروپا