.png "عصر ایران")
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۰:۰۰
پزشکیان: آمادهایم صدای مردم را بشنویم / ما نوکر مردم هستیم 
درس هجدهم
داستان ۵۳ نفر و انور خامهای (فیلم)
با درگذشت انور خامهای، آخرین بازمانده ۵۳ نفر رفت؛ کسانی که توسط رضاشاه بازداشت و بعدها فعالین سیاسی شدند.
کد ویدیو
دانلود
عصر ایران؛ محسن ظهوری ـ وقتی به دادگاه رفتند، ۴۸ نفر بودند، اما تا امروز هم به مشهورند؛ ۵۳ فعال سیاسی که پلیس دوره رضاشاه آنها را بازداشت کرد. انور خامهای هم یکی از آنها بود. جوانی با سری پرشور و قلمی روان و زیبا که ارثیه پدرش شیخ یحیی بود. روزنامهنگار مشهور دوران مشروطه که مهمترین روزنامههای دوره مشروطه را مدیریت و سردبیری کرده بود؛ حبلالمتین تهران، مجلس و ایران.
گرچه ۱۲ ساله بود که پدرش را از دست داد، اما مسیر زندگیاش همان شد که پدر رفته بود و همین هم برای انور دردسرساز شد. وقتی تقی ارانی با عقاید دو آتشه مارکسیستیاش در ۱۳۰۹ به ایران برگشت و مقالاتی درباره سوسیالیسم و نبرد طبقاتی نوشت، انور خامهای هم یکی از کسانی بود که به او پیوست. عمده کار آنها انتشار مقاله و ترجمه کتاب بود، اما با اعتصاب دانشجویان دانشکده فنی در سال ۱۳۱۶، پلیس آنها را دستگیر کرد. جمعا ۵۳ نفر، که چندتایی از آنها در روزهای اول آزاد شدند و بقیه بعد از ۱۶ ماه بازجویی، به دادگاه رفتند. این گروه که کسانی چون تقی ارانی، بزرگ علوی، ایرج اسکندری، خلیل ملکی و احسان طبری هم در میانشان بود، به ۵۳ نفر مشهور شدند و از سه تا ده سال راهی زندان شدند.
با استعفای رضاشاه در سال ۱۳۲۰، این محکومین با عفو قضایی آزاد شدند. چند نفری از آنها بلافاصله به کار سیاسی روی آوردند و حزبی به نام توده را بنیان گذاشتند. انور خامهای هم پنج سالی از اعضای رده بالا و هسته مرکزی این حزب بود، اما به سرعت کنار کشید. او اعتقاد داشت که این حزب منافع ملت ایران را تامین نمیکند، بلکه وابسته به بلشویکهای شوروی است.
او پس از جدا شدن از حزب توده، به انتشار روزنامههایی برای دفاع از مصدق و جنبش ملی شدن نفت منتشر کرد، اما با کودتای ۱۳۳۲ علیه مصدق، انور خامهای هم دستگیر شد. خامهای پس از آزادی در ایران نماند. او برای تحصیل اقتصاد به دانشگاه هایدلبرگ آلمان رفت و چند سال بعد دکترای اقتصاد خود را از در دانشگاه فرایبورگ گرفت. پس از به تدریس مشغول شد و به دانشگاههای فرانسه، مراکش و کنگو رفت. از او کتابهایی دردفاع از محمد مصدق و رد مرام مارکسیستی شوروی به جا مانده. همچنین داستانها و کتابهایی درباره ادبیات.
انور خامهای ۲۹ آبانماه ۱۳۹۷ در خانه خودش در کرج درگذشت. او آخرین بازمانده ۵۳ نفری بود که دستگیری آنها توسط رضاشاه، زمینه ساز تشکیل حزب توده در ایران شد.
لینک کوتاه: کپی لینک
ناشناس
۱۹:۲۷ - ۱۳۹۷/۰۸/۳۰
پاسخ
انور خامه ای از شریف ترین انسانهایی بود که همواره برای آزادی و عدالت اجتماعی جهد و جهاد میکرد.هشتاد سال مبارزه او برای آزادی شاهدی است بر بزرگی روح او.
ناشناس
۱۹:۴۰ - ۱۳۹۷/۰۸/۳۰
پاسخ
درود بر روح بررگ این بزرگمرد .
محمد
۲۰:۳۰ - ۱۳۹۷/۰۸/۳۰
پاسخ
روح روانش همواره شاد باد/ درود بر تمامی آزاد اندیشان ایران و جهان
ناشناس
۲۰:۵۴ - ۱۳۹۷/۰۸/۳۰
پاسخ
دو بخش عالي عصر ايران ، يكي همين كليپ هاي تاريخي و ديگري مقالات در مورد آموزش و پرورش و سيستم آموزشيه ، واقعا دستتون درد نكنه و خسته نباشيد
ناشناس
۲۲:۱۰ - ۱۳۹۷/۰۸/۳۰
پاسخ
ممنون از اینکه بخش های ارزشمند تاریخ را یاداوری می کنید.
ناشناس
۰۰:۲۳ - ۱۳۹۷/۰۹/۰۱
پاسخ
همینکه از مصدق و مرام او دفاع می کرد یعنی انسان درستی بوده است . روحش شاد
ناشناس
۰۸:۱۰ - ۱۳۹۷/۰۹/۰۱
پاسخ
تسلیت به خانم سارا خامه ای تنها دختر مرحوم انور خامه ای
ادعای والاستریت ژورنال: آمادگی دومین ناو هواپیمابر آمریکا برای اعزام به غرب آسیا واکنش عراقچی به دروغ پردازیهای رسانه صهیونیستی: هیچکس اعدام نشده، دو هزار نفر هم عفو شده اند کتک کاری و درگیری فیزیکی شدید اعضای پارلمان ترکیه (فیلم) تیراندازی مرگبار در یک مدرسه در کانادا : ۱۰ کشته و ۲۵ مجروح امیر دبیریمهر: تهران و واشنگتن بهدنبال عدم تعرض متقابل هستند/ رضایت جامعه جلب نشود توافقها اهمیتی ندارند از "گفتن برای دیده شدن" تا "گفتن پس از تصمیم": تردد خودروهای منطقه آزاد ماکو در آذربایجان غربی آزاد شد لاریجانی: زمان دور بعدی مذاکرات هنوز مشخص نشده است ترامپ پس از پایان جلسه با نتانیاهو: اصرار دارم مذاکرات با ایران ادامه پیدا کند تاکتیک عجیب اسرائیلیها برای مهار مذهبیها و معترضین در خیابان (فیلم) حماس: سلاح ما قابل تحویل نیست سناتور آمریکایی: باید در برخورد با ایران استراتژیک عمل کنیم، همانطور که در مسأله ونزوئلا عمل کردیم نایابترین «آئودی RS2»؛ خودروی اختصاصی خانواده آیرتون سنا (+عکس) درخواست نتانیاهو از ترامپ: توافق با ایران باید بدون تاریخ انقضا باشد! تصویب وام ۱۰۷ میلیارد دلاری برای اوکراین در پارلمان اروپا پزشکیان: از همه سینماگرانی که باوجود فشارها به جشنواره آمدند، قلباً تشکر میکنم