رسانه و توسعه پایدار اقتصاد

مجید طلیمی، قائم‌مقام مرکز اطلاع‌رسانی وزارت صنعت، معدن و تجارت در روزنامه آسیا نوشت: توجه و بررسی وضعیت جهاني اقتصاد نشان می‌دهد كه رشد نوآوري، خلاقيت و كارآفريني، استقرار محورهای اقتصاد مقاومتی و تحقق شعار تولید ملی، مهم‌ترین راه بهبود شرایط اقتصادی كشور است.

این در حالی است که رسانه‌ها با توليد و توزيع مطلوب اطلاعات، نقش چشمگيري در ارتقاي آگاهي‌هاي گوناگون و ضروري بر عهده مي‌گيرند و جامعه را در  رسیدن  به تعالي و ترقي همه جانبه ياري مي‌كنند. اين وظيفه خطير به عهده رسانه‌هاست كه با ایجاد فضای مناسب، افكار عمومي جامعه را به سمت توسعه فرهنگ نوآوري، خلاقيت و كارآفريني سوق دهند.

رسانه عبارت است از يک وسيله ارتباط جمعي که امروزه با حضور و فراگیر شدن ابزارهای مختلف در فضای مجازی و سرعت انتقال بسیار بالای اخبار، دايره وسعتش بيش از پيش گشته است.

فراواني جمعيت، تمرکز گروه‌هاي وسيع انساني در شهرهاي بزرگ، شرايط خاص تمدن امروزی، دستیابی آسان به اینترنت و ابزارهای وابستگي و همبستگي‌هاي ملي و بين‌المللي، دگرگوني مباني فرهنگي، ترک سنت‌هاي قديمي مخصوصا بيداري اسلامی از جمله عواملي هستند که روز به روز نياز انسان را به آگاهي از تمامی حوادث و وقايع جاري محيط زندگي بيشتر مي‌کند، تا جايي که امروزه پيشرفت وسايل ارتباط جمعي و توسعه اقتصادي و اجتماعي و تحکيم مباني دموکراسي و تفاهم بين‌المللي لازم و ملزوم يکديگر شده‌اند.

در اين جوامع افراد کوشش مي‌کنند هميشه در جريان امور و مسائل اجتماعي قرار بگیرند تا بتوانند به طور مستقيم يا غيرمستقيم نقش خاص خود را در زندگي گروهي ايفا کنند. به همين دلیل آگاهي اجتماعي از مهم ترين ويژگي‌هاي عصر  معاصر به شمار مي‌رود و همين آگاهي است که انسان را به زندگي فردي و جمعي علاقه‌مند ساخته  و توجه او را به آزادي‌ها و مسووليت‌هاي وي جلب مي‌کند. به اين ترتيب در جامعه امروزی يک فرد تنها موقعي مي‌تواند بهترين و مطمئن‌ترين امکانات و وسايل زندگي را براي زندگي گروهي فراهم آورد که داراي معلومات و اطلاعات کافي، خط مشي صحيح و افکار و عقايد سالم و سازنده باشد و اين امر در مقطع کنونی  با استفاده از وسايل ارتباط جمعي، روزنامه‌ها، نشريات، کتب، سايت‌ها و نرم افزارهای اطلاع‌رسانی قابل دسترسي است.

امروزه توجه صاحبان سرمايه نيز به سوی رسانه‌ها جلب شده است، چرا که از اين طريق با ارتباط اثربخش با افکار عمومي مي‌توانند بازاري مناسب براي محصولات خود ايجاد کنند.

در گذشته هر آنچه را که توليدکنندگان عرضه مي‌کردند فروخته مي‌شد، اما با افزايش توليدکنندگان، بازار به سوی رقابتي شدن سير نمود و در اين حالت رسانه‌ها به عنوان ابزاري براي معرفي محصولات توليد شده به کار گرفته شدند. بدين ترتيب تبليغات به عنوان يک حرفه و يک پل ارتباطي بين رسانه و اقتصاد درآمدند.

مردم در جوامع امروزی بدون استفاده از رسانه‌ها نمي‌توانند به زندگي عادي خود ادامه دهند زیرا رسانه‌ها در زندگي فردي و اجتماعي انسان‌ها رخنه كرده‌اند. توليد و مصرف كالاهاي رسانه‌اي مثل روزنامه‌ها، مجلات، برنامه‌هاي راديو و تلويزيون و… با پيروي از قوانين اقتصادي صورت مي‌گيرد و صفت رسانه‌ها بخشي از فعاليت‌هاي اقتصادي را شامل شده است.

در به‌کارگيري تفکر نظري رسانه در اقتصاد، نقش رسانه در تعاملات بين فعالان اقتصادي از زوایای مختلف مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرد و رسانه‌ها خودشان به عنوان بستر برخورد توليدات و تقاضا در بازارهاي غيرشخصي عمل مي‌کنند. از حروف الفباي خط ميخي بابلي‌ها تا بيت‌هاي اينترنت، رسانه‌ها قابليت بستن قرارداد و تجارت غيرشخصي را دارا بوده‌اند. از اين رو رسانه هميشه بخش مهم، اما بديهي اقتصادي مدرن بوده است.

بر این اساس؛ نظام رسانه‌اي مبتني بر بازار، با گسترش روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات، جايگاه خود را مستحکم‌تر مي‌کند و در نهايت به سمت بازار پيچيده‌اي حرکت مي‌کند که متکي بر حاکميت مصرف‌کننده است لذا در این محیط، صاحبان کالا و خدمات، فعالان اقتصادی و صنعتگران می‌توانند به راحتی با مخاطب اصلی خود ارتباط سازنده ایجاد کرده و شاهد ارتقاء اقتصادی خود باشند.