روسيه درمسير فرسودگي يا تغييربازي

حميدرضا عسگري در روزنامه آفرینش نوشت: پذيرش آتش بس از سوي دمشق با فشارهايي بود كه از جانب روس‌ها مطرح شد تا آنها بتوانند در مذاكرات وين با مخالفان سوري به رهبري آمريكا وارد مذاكره شوند و راه حلي (بخوانيد امتيازي) در بحران سوريه بيابند.اما نتيجه آن شد كه جبهه النصره و ديگر گروه‌هاي تروريستي از اين فرصت استفاده كردند و پيشروي‌هايي در حومه حلب داشته و تغييراتي در معادلات جبهه‌هاي ديگر سوريه به بار آوردند.

حضور پرقدرت روس‌ها در تحولات ميداني سوريه موجب پيشرفت‌ها و استحكام ارتش سوريه در چند وقت اخير گرديده بود. اما به نظر مي‌رسد اين آتش بازي مسكو در سوريه، صرفاً براي سرميز نشاندن مخالفان در وين بود. برهمين اساس بود كه روس‌ها با واشنگتن به توافق توقف عمليات خصمانه در سوريه رسيدند وبه دنبال آن ديدارهاي ژنو فراهم شد.

اگرچه روسيه حسن نيت خود را در قبال ايالات متحده نشان داد و بخش بزرگي از جنگنده هاي خود را که در 30 سپتامبر به سوريه فرستاده بود از اين کشور بيرون کشيد، اما حال معادلات و دستاوردهاي که با دخالت هوايي در سوريه به وجود آورده بود، زياد دوام نياورده است.

جلسات ژنو که با پيش شرط هاي سنگين ازسوي مسكو بهت مخالفان را موجب شده بود، اکنون مورد بازبيني قرار گرفته و اين تغييرات مورد حمايت بي سابقه امريکا و ترکيه و کشورهاي عربي حوزه خليج فارس مي‌باشد.

تغيير معادلات ميداني اخير سبب تضعيف موقعيت و جايگاه ارتش سوريه در مناطق تحت تسلط گرديده است. نمونه اين موضوع را مي توان در كمرنگ شدن دخالت روسيه در حلب مشاهده كرد كه موجب تلفات و از دست رفتن برخي مناطق تحت تسلط ارتش گرديد.

شکي نيست که توان روسيه با تحريم هايي که امريکا و اتحاديه اروپا عليه آن اعمال کرده اند، فرسوده شده است. اما عقب نشيني روسيه از سوريه تبعات ديگري را براي مسکو به دنبال خواهد داشت، كه مي‌تواند موجب تضعيف بيشتر اين كشور و فشار بر نيروهاي مقاومت در جبهه‌هاي جنگ سوريه گردد.

بايد ديد روس‌ها از اين رويه كنوني به دنبال چه نتيجه‌اي هستند. آيا آنها در بحران سوريه نيروهاي ارتش و حاميان نظام دمشق را فريب دادند و تا مرز گرفتن امتياز و توافق‌هاي پشت پرده با آمريكا و اروپا پيشروي كردند و از آن پس آتش توپخانه خود را خاموش كردند؟

موضوع ديگري كه محتمل است ناتواني مسكو از ورود گسترده در سوريه مي‌باشد. ممكن است اين نهايت دخالت و توان روس‌ها در سوريه باشد، و ادامه عمليات نظامي اين کشور را در پرتگاه سوريه غرق کند؟

برهر ترتيب اين رويه كنوني روس‌ها سبب مي شود تا ايالات متحده فشارها را افزايش و اقدام به تشديد تنش ها کند اگر ببيند که روسيه بيشتر از اين نمي تواند کاري در سوريه انجام دهد و قدرت حفظ دست برتر نظامي را ندارد. البته اين فقط واشنگتن نيست که از عقب نشيني روسيه نهايت استفاده را خواهد برد بلکه ترکيه و ديگر طرف هاي عربي که از مخالفان سوري حمايت مي کنند نيز اميدوار مي شوند که بتوانند وارد ماجراجويي هاي تازه اي شوند!.

اين مسئله براي حيثيت و حتي منافع روس‌ها گزينه مناسبي به نظر نمي‌آيد و بعيد است سردمداران مسكو اين موضوع را درك نكرده باشند، لذا اين احتمال قوت مي‌يابد كه روس‌ها نمي‌خواهند ويا نمي‌توانند بيش از اين خود را در ميدان سوريه گرفتار و دخيل نمايند.

به هرترتيب چه روسيه در جريان فرسودگي قرارگرفته باشد و چه به دنبال تغيير روش بازي همچون تجارب گذشته عمل كند، خود را از معركه سوريه بيرون خواهد كشيد. اگرچه اين بحران به اين سادگي روس‌ها را رها نمي كند. اما نكته بسيار مهم وضعيت و تحولات ميداني است كه عملا ايران، حزب‌الله، عراق و دولت اسد را به خود مشغول ساخته است. هزينه بربودن جنگ، تلفات انساني و مشغوليت توان خارجي در اين مسئله فشار زيادي را بر نيروهاي مقاومت وارد خواهد ساخت. اگرچه خروج از بازي سوريه غيرممكن و غيرمنطقي است، اما بايد در راستاي يك هدف مشخص و با برنامه براي ادامه راه اقدام كرد. حضور در جنگ فرسايشي جز تقويت جبهه تروريست و تضعيف قواي ما حاصلي درپي نخواهد داشت.