تاریخ مسکوت در دل کتیبه‌های تاریخی

مژگان اسماعیلی رئیس پ‍ژوهشکده زبان‌شناسی، متون و کتیبه‌ها در گفتگو با باشگاه خبرنگاران جوان؛ گفت: شناسایی متون قدیمی،‌ کتیبه‌های کهن و کتیبه‌های ایرانی اهورایی به لحاظ تاریخی و فرهنگی بسیار حائز اهمیت است، ‌از زمانی که پژوهشکده مشغول به کار شده است در حوزه شناسایی،‌ ثبت و اختصاص شناسنامه به این آثار فرهنگی همت گمارده است.

وی افزود:‌ کتیبه‌های تاریخی بر اساس محل قرارگیری آن‌ها مراقبت و مرمت خاصی را ایجاب می‌کنند،‌ آن دسته از کتیبه‌ها که ملحق به آثار باستانی بوده و در واقع روی آن‌ها نصب شده‌اند بر اساس اینکه در معرض آسیب‌های جوی،‌ آب و هوایی و ... هستند یا نه و یا اینکه داخل بنا بوده و کمتر در معرض این آسیب‌ها قرار می‌گیرند شرایط متفاوتی دارند و به واسطه آن در امر محافظت و مرمت با آن‌ها متفاوت برخورد خواهد شد.

اسماعیلی ادامه داد: در خصوص کتیبه‌هایی که در معرض خطر هستند تلاش بر این است که با ابزارهای خاص آن‌ها را مرمت کرده و یا روکش نماییم که کمتر دچار آسیب‌های زیست محیطی شوند و از گزند آسیب‌های انسانی نیز درامان باشند،‌ همچنین در تلاش هستیم با تهیه نمونه مشابه از کتیبه‌ها و تهیه مونتاژ در صورت بروز آسیب‌های مخرب طبیعی مانند زلزله و ...  دست کم نمونه مشابهی داشته باشیم.

رئیس پ‍ژوهشکده زبان شناسی تصریح کرد: تعداد کتیبه‌های اسلامی بسیار بیشتر از سایر کتیبه‌ها است و بحث ساماندهی،‌ ثبت و تخصیص شناسنامه در دست اجرا است، شناسنامه آثار شامل محل،‌ دوره زمانی،‌ خط،‌ عکس و سایر مشخصات می‌شود،‌ در پژوهشگاه قصد داریم بانک اطلاعاتی جامعی از آثار و کتیبه‌های موجود در موزه‌ها،‌ آثار باستانی و ... تهیه کنیم که این کار همت ملی می‌طلبد،‌ زیرا بسیاری از این آثار در استان‌ها و شهرهای کشور پراکنده است که در این زمینه باید همه استان‌ها همکاری لازم را داشته باشند.

وی ادامه داد: در مورد آثار و کتیبه‌ها زمانی که احساس خطر کنیم موارد امنیتی را بر اساس موقعیت به کار می‌بریم، در برخی موارد اثر را در محوطه شیشه‌ای قرار داده و یا مونتاژ تهیه کرده‌ایم،‌ اما واقعیت امر این است که امر ساماندهی زمان‌بر بوده و همت جامع می‌طلبد.

اسماعیلی در خصوص نیروی کارشناس در امر شناسایی و مرمت کتیبه‌ها افزود: در امر مرمت آثار نیروهای کارشناس و ماهر وجود دارد و هر جا که با کمبود نیروی متخصص امر مرمت مواجه باشیم از نیروهای کارشناس دیگر استفاده می‌کنیم و در مواردی که نیازمند دستگاه‌های خاص باشد به واحد مربوط ارجاع می‌دهیم،‌ در مواردی بعضی از آثار نیازمند مرمت با دستگاه‌های پژوهشگاه متالوژی و مواد هستند که قطعا اقدام لازم صورت می‌گیرد.

وی در خاتمه گفت: معاونت میراث فرهنگی در مورد کتیبه‌ بناهایی که جزو آثار فرهنگی و تاریخی کشور بوده و در فهرست میراث فرهنگی ثبت شده‌اند و نیازمند مرمت هستند،‌ نظارت می‌کند و در صورت نیاز به پژوهشگاه زبان‌شناسی،‌ متون و کتیبه‌ها ارجاع می‌دهند.