استانی که نمی‌داند سینما چه‌شکلی‌است

در عصری که رسانه های تصویری حرف نخست را در جهان می زنند سیستان و بلوچستان به عنوان پهناورترین استان کشور و مهد انیمیشن جهان محروم از سینما است.

به گزارش ایرنا، سینما به عنوان هنر هفتم از جمله ابزار مهم فرهنگی تاثیرگذار در جذب مردم بویژه جوانان و نوجوانان بحساب می آید و امروز کودکان و نوجوانان استانی که نخستین انیمیشن جهان در پنج هزار سال پیش در آن طراحی و ساخته شد، نمی دانند که سینما چه شکلی است.

نوجوانان و کودکان سیستانی و بلوچستانی می گویند : سینما چه شکلی است تا حالا ندیده ام، اسمش را شنیده ام، ولی خودش را ندیده ام.

پهناورترین استان کشور با 187 هزار و 502 کیلومتر مربع گستره، 19 شهرستان و بیش از دو میلیون و 700 هزار نفر جمعیت محروم از داشتن حتی یک سالن سیما است.

تاریخچه سینما در این استان به اوایل دهه 20 باز می گردد، در آن سالها نخستین سینما به نام سینما 'ملک' در شهر پنج هزار نفری زاهدان گشوده شد، سپس در دهه 40 دو سینمای دیگر با نام های 'فروردین' و 'مهربان' در زاهدان و دو سینما با نام های 'فردوسی' و 'خراشادی' در زابل راه اندازی شدند که تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نسبتا از استقبال خوبی بویژه در میان جوانان برخوردار بودند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی سینماهای متعددی در راستای خدمات فرهنگی و تفریحی در سیستان و بلوچستان پایه گذاری شد که از آن جمله می توان به سینما 'رسالت' و 'فرهنگ' در زابل، سینما 'فرهنگ' و سالن پخش فیلم متعلق به جمعیت هلال احمر در ایرانشهر، سالن پخش فیلم متعلق به جمعیت هلال احمر در سراوان و سینما ساحلی 'آزادی' در چابهار اشاره کرد که تمامی آنها تا اواخر دهه 70 به دلیل استقبال کم مردم بسته شدند.

دلیل این رکود، استقبال بسیار کم مردم از سینما به عنوان یک مرکز تفریحی - فرهنگی است که ریشه های آن از یک طرف به توسعه سینما خانگی و سهولت دسترسی به لوح های فشرده قاچاق و ارزان قیمت و دهها شبکه ماهواره ای فارسی زبان و از سوی دیگر به نبود سالن های نمایش کافی در سطح استان بر می گردد و این در حالی است که شاهد استقبال چشمگیر مردم از سایر برنامه های تفریحی-فرهنگی در استان هستیم.

در شرایطی که شبکه های مختلف ماهواره ای و رسانه های گوناگون فیلم ها و لوح های فشرده در جامعه گسترش پیدا کرده به خودی خود سینما دچار عقب ماندگی شده که برای جبران این عقب ماندگی باید دست اندرکاران سینما و سینماگران با ابتکارات و برنامه ریزی های مناسب جایگاه از دست رفته را باز یابند.

تهیه فیلم های مردم پسند، ایجاد جذابیت های لازم در سالن های سینما و دهها طرح و برنامه دیگر می تواند در این بخش تاثیرگذار باشد.

نبود سینما در سیستان و بلوچستان و استقبال نکردن بخش خصوصی برای ایجاد سالن های سینما موجب شد تا اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خود گام در این راه گذارد و تنها سالن نمایش و اجتماعات مجتمع فرهنگی و هنری زاهدان با 210 صندلی را به مدت چهار ساعت در شبانه روز به اکران فیلم های سینمایی اختصاص دهد.

یکی از هنرمندان سیستان و بلوچستان فعال در حوزه فیلم و عکس به خبرنگار ایرنا گفت: استقبال کم مردم از سینما به دلیل نداشتن شناخت کافی از این هنر، گسترش رسانه های تصویری و وجود کاستی های تبلیغاتی در این زمینه از عوامل موثر نبود سینما در این استان است.

'حسین سالار' با اشاره به نقش سینما به عنوان مرکز فرهنگی اندیشه ها افزود: می توانیم با تبلیغات گسترده و اعمال تخفیف در بهای بلیط ها مردم را هرچه بیشتر به سوی سینما جذب کنیم.

وی اظهار داشت: وقتی شخص یک بار در محیط سینما با کیفیت مطلوب و جو آرام قرار گیرد برای همیشه جذب آن می شود اما در سیستان و بلوچستان این اعتماد سازی هنوز انجام نشده است.

یکی دیگر از هنرمندان فعال در زمینه فیلم و تئاتر سیستان و بلوچستان با اشاره به اینکه این استان زادگاه هنر و تمدن است اظهار داشت: قبل از هر چیزی باید سینما و تئاتر را به عنوان یک هنر در نظر گیریم.

'نریمان مرادقلی' با اشاره به اینکه نخستین هنر انیمیشن در این استان کشف شده بیان کرد: سینما نه به عنوان تفریح و سرگرمی بلکه به عنوان یک علم مدرن باید از مدارس به کودکان استان معرفی شود.

نبود سینما باعث شده تا این استان از یکی از تفریحات سالم محروم بماند و بیشتر مردم منطقه بویژه جوانان به سمت تماشای فیلم های غربی قاچاق وارد شده از کشورهای همجوار جذب شوند.

سینما می تواند به عنوان یک عامل فرهنگی در مقابل هجمه فرهنگی غرب و همچنین نشر ارزش های دینی و ملی بخصوص در این استان مرزی و حساس با قدمت تاریخی بسیار بالا نقش بسزایی داشته باشد.

مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سیستان و بلوچستان گفت: در این استان پنج سینما وجود داشت که در شرایط فعلی همه غیر فعال و تعطیل است و حتی یک سالن مخصوص سینما وجود ندارد.

حجت الاسلام 'عباس دانشی' افزود: از این سینماها دو باب در زاهدان، دو باب در زابل و یک سالن نیز در چابهار فعال بود که اکنون تعطیل است و صاحبان این فضاها علاقه ای به بازگشایی آنها ندارند.

وی ادامه داد: نداشتن صرفه اقتصادی به طوری که هزینه های اولیه نیز قابل تامین نیست از مهمترین دلایل صاحبان این سالن های سینما برای ممانعت از بازگشایی مجدد است.

وی گفت: به طور کلی راه اندازی سینما باید توسط بخش خصوصی انجام شود زیرا دستگاه های دولتی به دلیل سیاست های کلی دولت در کاهش تصدی در عرصه های مختلف مجاز به سرمایه گذاری در حوزه سینما نیستند.

مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سیستان و بلوچستان افزود: در صورتی که سرمایه گذاران غیر دولتی با هدف ارتقای فرهنگ عمومی و فراهم کردن زمینه های دستیابی علاقه مندان به سینما به تولیدات سینمایی استان ورود پیدا کنند، این نهاد در زمینه اختصاص زمین و اخذ تسهیلات بانکی با آنان همکاری خواهد کرد.

دانشی گفت: هم اینک در یکی از سالن های فرهنگ و ارشاد سیستان و بلوچستان به عنوان سینما اشراق در مجتمع فرهنگی و هنری زاهدان فیلم های روز ایران در سه سانس عصرگاهی اکران می شود.

وی افزود: این فیلم ها همزمان با تهران در تنها سینمای استان اکران می شود و شهروندان زاهدانی می توانند از آن استفاده کنند اما با توجه به گستره جغرافیایی و جمعیتی جوابگوی علاقه مندان به این عرصه نیست.