مبارزه با فقر از طریق گزینه های دوستدار محیط زیست

 
زیست نیوز: جهان از سال 2000 زمانی که جامعه بین الملل، "اعلامیه هزاره" و "اهداف توسعه هزاره" را ارائه کرد، با تغییرات چشمگیری مواجه بوده است. تغییرات عمده ای در قدرت ژئوپلتیکی صورت گرفته که می توان به تبدیل کشورهایی که سابقا نیازمند کمک های جهانی بوده، اما اکنون به عنوان بازارهای نوظهور عامل اصلی رشد اقتصاد جهانی محسوب می شوند، اشاره کرد. قدرت در عرصه سیاست جهانی نیز با تغییرات گسترده ای مواجه بوده است.

اما اگر مبارزه با فقر و توسعه! همچنان با تکیه بر روش های قدیمی و رشد اقتصادی چشمگیر از طریق گسترش فعالیت کارخانه هایی که با سوخت فسیلی کار می کنند، ادامه یابد، انتشار شدید گازهای گلخانه ای پیامدهای آب و هوایی ویرانگری را به دنبال خواهد داشت. بدون شک، این مساله نتیجه ای جز سیل، خشکسالی، کاهش چشمگیر تولید مواد غذایی و از دست رفتن تنوع زیستی ارزشمند جهان ندارد. تمامی این موارد به افزایش قابل توجه فقر در سراسر جهان منجر می شود و بنا بر رسمی کهن! کشورهای فقیرتر بیشترین آسیب را متحمل می شوند.

با این وجود، توقف مبارزه با فقر گزینه بدتری در شرایط فعلی محسوب می شود. عدم دسترسی مناسب به منابع انرژی نه تنها به مفهوم نادیده گرفتن نیازهای اولیه و حقوق میلیاردها نفر بوده بلکه می تواند به نابودی هرچه بیشتر جنگل ها یا به بیان دیگر "جنگل زدایی" و "بیایان زایی" در راستای استفاده از منابع چوبی در کشورهای فقیر منجر شود.

تعامل کشورهای ثروتمند برای مبارزه با فقر جهانی همواره بر اساس عدالت و ضرورت های اخلاقی انجام گرفته، اما تجربیات یک دهه گذشته نشان می دهد که مبارزه با این مشکل نیازمند تضمین امنیت منابع طبیعی مورد نیاز انسان ها در آینده نیز است.

در حال حاضر، هر کشوری برای رسیدگی به فقر جهانی دستور کار مختص به خود، تحلیل های متفاوت از چالش های پیش رو و راهبردهای مختلفی در این زمینه داشته اما تا زمانی که اجماع و هماهنگی جهانی حاصل نشود، به نظر نمی رسد اهداف هیچ یک، نتیجه مشخصی به دنبال داشته باشد.

"تغییرات آب و هوایی" که در حال حاضر مهم ترین موضوع مورد بحث متخصصان محیط زیست و سیاستگذاران جهانیست، پایان دوران تسلط جهان غرب بر مسائل مختلف را به اثبات رسانده است. در شرایط فعلی، کشورهای در حال توسعه یکی از ارکان اصلی این مبحث محسوب می شوند زیرا هم از منظربهره برداری از سوخت های فسیلی و انتشار گازهای گلخانه ای رتبه های بالا را به خود اختصاص داده و هم دارای یکی از منابعی هستند که برای حیات انسان در آینده بسیار ضروری است؛ جنگل های بارانی.

این کشورها قادر به انتخاب گزینه های مختلف از منظر فناوری در راستای افزایش رشد خود هستند که راهبردهای مبتنی بر "انتشار کمتر کربن" و "اصول سبز" از آن جمله اند. این مسیری است که جامعه جهانی به شدت نیازمند آن بوده و نه تنها آینده پاک تری را رقم می زند، بلکه قدرت چانه زنی کشورهای فقیر را نیز افزایش می دهد. البته همانند هر فرآیند دیگری چالش هایی نیز پیش روی آن وجود دارد.

هزینه های توسعه، حفظ صلح و سازگاری با شرایط زیست محیطی اندک نخواهند بود و از این رو، مساله کمک های مالی به کشورهای فقیر از اهمیت بسیاری برخوردار است.

به عنوان مثال، در قالب بخشی از مذاکرات آب و هوایی، مکانیسم های جدید برای گردآوری منابع مالی مانند تعیین مالیات بر مسافرت های هوایی می تواند انجام پذیرد. این مساله فشاری را بر کشورها وارد نکرده و در واقع افراد ثروتمند را هدف گذاری کرده است.

صنعت هوانوردی بخش قابل توجه ای از انتشار گازهای گلخانه ای را به خود اختصاص داده اما تا به امروز اقدامی جدی برای کاهش آن صورت نگرفته است. در نتیجه، سیاست های فراگیر مبارزه با فقر در کنار عوامل کلیدی دیگر در توسعه مانند شرایط آب و هوا و سرمایه باید در اولویت دستور کار جامعه بین الملل قرار گیرند.