کارتون دوران بچگی فاشیستی از آب درآمد (+ عکس)

بی بی سی - دوستداران اسمورف‌ها، شخصیت‌های خیالی یک داستان کودکان، به ویژه در فرانسه، به خشم آمده‌اند. علتش آن است که یک محقق جامعه‌شناسی به این آدم‌های کوچک اتهامات بزرگی وارد کرده است.

اسمورف‌ها اجتماعی از آدم کوچولوهای آبی رنگ هستند که در خانه‌هایی چوبی به شکل قارچ در دهکده‌ای در دل جنگل زندگی می‌کنند. آنها در کنار هم زندگی راحت و هماهنگی دارند. شیوه زندگی آنها طبیعی و ابتدایی و قرون وسطایی است.

یگانه نگرانی اسمورف‌ها، دیوی به نام گارگامل است که گربه‌ای وحشی به نام ازرائل دارد. او هرازگاهی به دهکده اسمورف‌ها حمله می‌کند. کوتوله‌های آبی به راهنمایی "بابابزرگ"، رهبر ریش سفید خود، حملات او را دفع می‌کنند.

جامعه ایده آل اسمورف‌ها

اسمورف‌ها به نام اصلی و فرانسوی Les Schtroumpfs بیش از پنجاه سال پیش توسط طراحی بلژیکی خلق شدند. در طول سالیان با انتشار ده ها مجموعه کمیک استریپ از سرگذشت آنها و نمایش چندین فیلم و سریال کارتونی تلویزیونی، کوتوله‌های آبی رنگ در سراسر جهان، به ویژه در میان کودکان، طرفداران زیادی پیدا کردند.

به تازگی در فرانسه کتابی منتشر شده که بسیاری از دوستداران اسمورف‌ها را به شدت رنجانده است. پژوهشگری به نام آنتوان بونو، در رساله‌ای جامعه‌شناختی به نام "کتاب کوچک آبی" استدلال می‌کند که در این داستان به ظاهر کودکانه و ساده، نشانه‌ها و کنایات سیاسی خطرناکی نهفته است.

پژوهشگر "انستیتوی علوم سیاسی پاریس" در "تحلیل سیاسی انتقادی" خود ادعا می‌کند که اجتماع یا "كمون" اسمورف‌ها، در واقع الگویی نمونه‌وار از همان "بهشت روی زمین" است که نظام‌های توتالیتر به آدم‌های خوش‌باور وعده می‌دهند.

به نظر او، اسمورف‌ها به صورت جمعی و به روالی یکسان زندگی می‌کنند. همیشه با هم هستند: با هم کار می‌کنند، با هم غذا می‌خورند، با هم می‌خوابند. آنها هویت فردی ندارند و مالکیت خصوصی را نمی‌شناسند. از خود هیچ فکر و ابتکاری ندارند، بلکه بی چون و چرا زیر فرمان "بابابزرگ" هستند، که نمونه یک "دیکتاتور" است.

به نوشته آنتوان بونو، آنها شهروندان نمونه یک جامعه تمامیت‌گرا (توتالیتر) با رگه‌های کمونیستی و فاشیستی هستند. نظم و اطاعت از بالا، مساوات و برابری در همه چیز، حذف تفاوت‌ها و ویژگی‌های فردی، مشخصات اصلی این جامعه هماهنگ و "بهشت‌گون" است.

بونو با آوردن نمونه‌هایی از داستان، بر نشانه‌های "نژادپرستی" در آن انگشت می‌گذارد. به نظر او در جا به جای داستان رنگین‌پوستان، نژادها و ملیت‌های غیراروپایی تحقیر شده‌اند. به نظر بونو در سیمای گارگامل و گربه وحشی او، ازرائل، رگه‌هایی از یهودی‌ستیزی یافت می‌شود.

"توهین به رؤیای کودکی"

کتاب ۱۷۷ صفحه‌ای آنتوان بونو با واکنش تند طرفداران "اسمورف‌ها" در رسانه‌های جمعی و دنیای مجازی روبرو شده است. طرفداران اسمورف‌ها به شدت به این کتاب، که رؤیای کودکی آنها را لگدمال کرده، تاخته‌اند. نویسنده هزاران ای میل توهین‌آمیز دریافت کرده است.

کسی به او گفته است: "آدم‌های بیماری مثل شما در هر چیزی دنبال ناهنجاری می‌گردند."

دیگری اعتراض کرده است: "شرم نمی‌کنید که رؤیاهای کودکی ما را خراب می‌کنید؟"

آقای بونو در گفت‌وگو با رسانه‌های جمعی گفته است که خود او هم در کودکی از طرفداران کوتوله‌های آبی بوده است. او گمان می‌کرده که تحلیلی سیاسی از این داستان می‌تواند برای جوانان جالب باشد، اما هرگز تصور نمی‌کرده که واکنشی چنین شدید نشان دهند.

به علاوه، او قصد نداشته "به کسی توهین کند." او پیو، خالق اسمورف‌ها، را نیز به هیچ وجه به گرایش فاشیستی متهم نمی‌کند. امکان دارد که طراح بلژیکی کاملا ناآگاهانه این تیپ‌های داستانی را خلق کرده باشد.

اسمورف‌ها از کارتون تا فیلم سه بعدی

داستان "اسمورف‌ها" در سال ۱۹۵۸ توسط طراحی بلژیکی به نام پیر کالیفورد، که طرح‌های خود را با نام "پیو" امضا می‌کرد، خلق شد. او به سال ۱۹۹۲ در ۶۴ سالگی درگذشت و این ارث را برای پسر خود، تیری، گذاشت که کار پدر را پی گرفت و ماجراهای اسمورف‌ها را با انتشار آلبوم‌های بیشتر ادامه داد.

"اسمورف‌ها" طی بیش از نیم قرن در سراسر جهان محبوبیت فراوانی پیدا کردند. ساخت و تولید محصولات تجارتی از آنها به ویژه برای بازار کودکان سود فراوانی در بر داشت.

قهرمانان کوچک و آبی رنگ این مجموعه دستمایه‌ای بوده است برای قصه‌های فراوان و بازی‌های ویدیویی و کامپیوتری، تا مارک تجارتی برای شکلات و اسباب‌بازی و عروسک‌هایی با قد و قواره گوناگون...

بر پایه "اسمورف‌ها" در کشورهای گوناگون فیلم‌ها و سریال‌های متعددی تولید شده است، از ژاپن و فرانسه تا امریکا. مجموعه اسمورف‌ها در آمریکا به کمپانی هانا بارابا تعلق دارد و به طور مرتب در تلویزیون، به ویژه در کانال‌ها و برنامه‌های کودکان به نمایش در آمده است.

ماه اوت امسال فیلمی سه بعدی بر پایه "اسمورف‌ها" به روی پرده سینما می‌آ‌ید. این فیلم را راجا گاسنل برای کمپانی سونی کارگردانی کرده است. فیلم به صورت آمیزه‌ای از فیلم "واقعی" و انیمیشن است. "کتاب کوچک آبی" حتی اگر به حیثیت "اسمورف‌ها" آسیب زده باشد، بی گمان به فروش بیشتر فیلم کمک می‌کند.