.png "عصر ایران")
۲۲ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۳:۳۴
لگد کوبی پرچم آمریکا و اسرائیل در مسیر راهپیمایی 22 بهمن 
درس هجدهم
کنسرتها نماد شکست سیاست فرهنگی ؛ پول نداری «خوش گلدی»
در شرایطی که فشار اقتصادی، بخش بزرگی از جامعه را درگیر تأمین نیازهای اولیه کرده، قیمتگذاری کنسرتها عملاً پیام روشنی دارد: اگر پول داری، بیا؛ اگر نه، به قول نقی معمولی سریال پایتخت «خوش گلدی».
عصر ایران ؛ نهال موسوی - هر روز قیمت بلیتها افزایش مییابد، کنسرت موسیقی رفتن در ایران امروز، دیگر نه یک حق فرهنگی است و نه حتی یک تفریح معمولی. مسئله فقط گرانی نیست؛ مسئله این است که فرهنگ دارد طبقاتی میشود.
در شرایطی که فشار اقتصادی، بخش بزرگی از جامعه را درگیر تأمین نیازهای اولیه کرده، قیمتگذاری کنسرتها عملاً پیام روشنی دارد: اگر پول داری، بیا؛ اگر نه، به قول نقی معمولی سریال پایتخت «خوش گلدی».
نتیجه چنین نگاهی، حذف گسترده جوانان، دانشجویان و طبقه متوسط از چرخه مصرف هنر است. کنسرت، بهجای تجربهای جمعی و مردمی، به دورهمی پرزرق و برق قشر خاصی تبدیل شده که حضور در آن بیشتر از شنیدن موسیقی، کارکرد نمایشی دارد.
بسیاری از خانوادهها و جوانان، به ویژه از طبقات متوسط و پایین جامعه، دیگر توان مالی شرکت در این رویدادها را ندارند. این تغییر نه تنها یک مسئله اقتصادی، بلکه یک بحران فرهنگی و اجتماعی به شمار میآید که پیامدهای گستردهای برای جامعه به همراه دارد.
به این نگاه نکنید که چند کنسرت برگزار میشود و همه سالنها پر است، برای کشوری با جمعیت 90 میلیونی پر شدن سالن حداکثر 2 یا 3 هزار نفری چندان عجیب و غریب نیست و به یاد داشته باشید که اکثریت قریب به اتفاق جوانان جامعه توان مالی حضور در این کنسرتها را ندارند.
وقتی کنسرت رفتن تبدیل به نشانه لاکچری بودن میشود، هنر از محتوای خود تهی میشود. مخاطب بهجای ارتباط با اثر، به دنبال ثبت استوری، دیدهشدن و نشان دادن حضور در این «رویداد» است.
این وضعیت نهتنها به ابتذال تجربه هنری منجر میشود، بلکه شأن موسیقی را هم پایین میآورد. هنری که باید آگاهیبخش و الهام آفرین باشد، به پسزمینهای برای نمایش سبک زندگی قشری خاص تبدیل میشود.
هنگامی که مخاطبان واقعی موسیقی از چرخه مصرف حذف شوند، هنرمندان نیز به تدریج ناچار میشوند آثار خود را مطابق سلیقه محدود و خاص یک قشر تولید کنند. این روند در نهایت به یکنواختی، تجاریشدن افراطی و افت خلاقیت در موسیقی منجر خواهد شد.
در این میان، نکته قابلتأملتر، انحصار کامل صحنه کنسرتها به موسیقی پاپ است. امروز اگر کسی بخواهد کنسرت برگزار کند، باید یا پاپ بخواند یا قید اجرا را بزند. موسیقی سنتی، کلاسیک، نواحی، تجربی و مستقل، یا اساساً جایی در سالنها ندارند یا آن قدر به حاشیه رانده شدهاند که عملاً از نفس افتادهاند.
اقتصاد کنسرت، تهیه کننده و سالندار را به سمتی سوق داده که فقط به «فروش» اهمیت بدهد، در چنین فضایی، موسیقی به کالا تقلیل پیدا میکند و تولید آثار سطحی و تکرارشونده، به تنها گزینه موجود بدل میشود.
تنوع فرهنگی قربانی سود کوتاه مدت شده و سلیقه عمومی، آگاهانه یا ناآگاهانه، در مسیری محدود و کنترل شده هدایت میشود.
جامعهای که دسترسی به شادیهای سالم و جمعی در آن محدود شود، دیر یا زود هزینهاش را میپردازد. کنسرتها یکی از معدود فضاهای تخلیه هیجانی و همدلی اجتماعی هستند. محروم کردن اکثریت مردم از این فضاها، به انباشت نارضایتی، سرخوردگی و بیتفاوتی فرهنگی منجر میشود؛ مسیری که نه به نفع جامعه است و نه به نفع خود هنر.
سؤال اساسی اینجاست: نهادهای فرهنگی، سیاستگذاران و متولیان هنر کجا ایستادهاند؟ آیا نظارتی بر قیمتگذاری وجود دارد؟ آیا حمایتی از ژانرهای غیرپاپ میشود؟ یا قرار است موسیقی زنده بهطور کامل به بازار آزاد و سلیقه سرمایهدارانه سپرده شود؟
کنسرت موسیقی زنده در حال تبدیل شدن به امتیازی طبقاتی و پاپمحور است؛ وضعیتی که در آن نه عدالت فرهنگی معنا دارد و نه تنوع هنری. بازگرداندن کنسرت به جایگاه واقعیاش، نیازمند ارادهای جدی برای مهار سوداگری، حمایت از ژانرهای متنوع و بهرسمیتشناختن حق مردم برای دسترسی به هنر است. در غیر این صورت، شکاف بین مردم و موسیقی، هر روز بیشتر میشود.
بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری، حمایت دولتی و ایجاد فضاهای فرهنگی ارزانتر میتواند گامی مؤثر برای بازگرداندن هنر به جایگاه واقعیاش در زندگی مردم باشد.
اگر دسترسی عمومی به کنسرتهای موسیقی محدود شود، جامعه نه تنها بخشی از نشاط خود، بلکه بخشی از هویت فرهنگیاش را از دست خواهد داد. این روند ادامه پیدا کند، کنسرتها نه محل رشد فرهنگ، بلکه نماد شکست سیاست فرهنگی خواهند بود. متاسفانه!
لینک کوتاه: کپی لینک
از "گفتن برای دیده شدن" تا "گفتن پس از تصمیم": تردد خودروهای منطقه آزاد ماکو در آذربایجان غربی آزاد شد لاریجانی: زمان دور بعدی مذاکرات هنوز مشخص نشده است ترامپ پس از پایان جلسه با نتانیاهو: اصرار دارم مذاکرات با ایران ادامه پیدا کند تاکتیک عجیب اسرائیلیها برای مهار مذهبیها و معترضین در خیابان (فیلم) حماس: سلاح ما قابل تحویل نیست سناتور آمریکایی: باید در برخورد با ایران استراتژیک عمل کنیم، همانطور که در مسأله ونزوئلا عمل کردیم نایابترین «آئودی RS2»؛ خودروی اختصاصی خانواده آیرتون سنا (+عکس) درخواست نتانیاهو از ترامپ: توافق با ایران باید بدون تاریخ انقضا باشد! تصویب وام ۱۰۷ میلیارد دلاری برای اوکراین در پارلمان اروپا پزشکیان: از همه سینماگرانی که باوجود فشارها به جشنواره آمدند، قلباً تشکر میکنم هشدار لاریجانی: اگر آمریکا به ایران حمله کند تمام پایگاههای نظامی آن را هدف قرار خواهیم داد مترنیخ؛ دولتمردی محافظهکار، که حریف نیروهای انقلابی نشد خاص ترین آلفارومئو ۳۳ استراداله با رنگ سبز درباری (+عکس) سخنگوی القسام: هرگونه تجاوز به ایران تجاوز به امت اسلامی است معماری با الهام از موتور وسپا: خانه ای که از طبقه سوم، تازه شروع می شود! (+تصاویر)
اساساً آنچه ما در کنسرت های رایج کشور می بینیم، چه ارتباطی با مقوله "فرهنگ" دارد که نگران طبقاتی شدن فرهنگ هستند؟ آنچه که حداقل بنده می بینم، کنسرت های امروز، در زمره "سرگرمی" قرار می گیرند، نه فرهنگ. نه شعر آن شعر فرهنگی است و نه موسیقی آن.