علت درد در ناحیه راست شکم چیست و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

به گزارش همشهری آنلاین، آیا تاکنون احساس درد در سمت راست شکم داشته‌اید و نگران شده‌اید که مبادا مشکلی جدی باشد؟ درد در ناحیه راست شکم یکی از شکایات شایعی است که ممکن است افراد در سنین مختلف آن را تجربه کنند. این درد می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از مسائل ساده گوارشی گرفته تا مشکلات جدی مانند التهاب آپاندیس. در این مقاله به بررسی علت درد در ناحیه راست شکم و زمان مناسب برای مراجعه به پزشک می‌پردازیم.

درد در ناحیه راست شکم یعنی چه؟

درد در ناحیه راست شکم معمولاً به ناراحتی یا احساس فشار در سمت راست بدن بین دنده‌ها و لگن اشاره دارد. این درد ممکن است خفیف یا شدید، گذرا یا مداوم باشد و در برخی موارد به نواحی دیگر مانند کمر یا شانه هم سرایت کند. تشخیص دقیق علت این درد اهمیت زیادی دارد، چرا که برخی علل ممکن است نیاز به مداخله فوری پزشکی داشته باشند.

شایع‌ترین علائم همراه با درد راست شکم

درد در سمت راست شکم معمولاً همراه با علائم دیگری بروز می‌کند که می‌توانند به تشخیص دقیق‌تر کمک کنند:

• حالت تهوع و استفراغ: ممکن است نشانه‌ای از مشکلات گوارشی یا آپاندیسیت باشد.
• تب: می‌تواند نشان‌دهنده وجود عفونت باشد.
• نفخ یا احساس پری: اغلب با مشکلات گوارشی مانند یبوست یا سوءهاضمه همراه است.
• درد هنگام لمس یا حرکت: به‌ویژه در موارد آپاندیسیت یا التهاب کیسه صفرا دیده می‌شود.
• تغییر در الگوی دفع: مانند اسهال یا یبوست شدید.

دلایل درد در ناحیه راست شکم

علت درد در ناحیه راست شکم می‌تواند متنوع باشد و بسته به محل دقیق درد، نوع و شدت آن متفاوت است. در ادامه به مهم‌ترین دلایل این مشکل اشاره می‌کنیم:

۱. آپاندیسیت

التهاب آپاندیس، یکی از علل شایع و اورژانسی درد شدید در سمت راست پایین شکم است. این درد معمولاً از اطراف ناف شروع شده و به سمت راست پایین شکم منتقل می‌شود. اغلب با تب، تهوع و بی‌اشتهایی همراه است.

۲. سنگ یا التهاب کیسه صفرا (کوله‌سیستیت)

اگر درد در سمت راست بالای شکم احساس شود و همراه با تهوع یا درد بعد از خوردن غذای چرب باشد، ممکن است ناشی از مشکل در کیسه صفرا باشد.

۳. مشکلات کبدی

التهاب یا عفونت کبد می‌تواند درد در سمت راست بالا ایجاد کند. این درد گاهی با زردی پوست و چشم همراه است.

۴. یبوست یا گاز روده

تجمع گاز یا یبوست مزمن نیز می‌تواند باعث درد مبهم در شکم راست شود، به‌خصوص در سمت پایین.

۵. عفونت‌های مجاری ادراری یا سنگ کلیه

این نوع درد معمولاً در پشت و پهلو شروع شده و به سمت جلو کشیده می‌شود. گاهی با سوزش ادرار یا خون در ادرار همراه است.

۶. بیماری‌های زنان (در زنان)

عفونت‌های لگنی، کیست تخمدان، یا بارداری خارج‌رحمی هم ممکن است درد در شکم راست پایین ایجاد کنند.

روش‌های تشخیص علت درد شکم

پزشک برای تشخیص دقیق علت درد از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند:

• معاینه فیزیکی شکم و بررسی محل دقیق درد
• آزمایش خون برای بررسی عفونت یا التهاب
• سونوگرافی شکم برای بررسی آپاندیس، کیسه صفرا یا تخمدان‌ها
• آزمایش ادرار برای تشخیص عفونت یا سنگ کلیه
• در موارد خاص، سی‌تی‌اسکن یا MRI ممکن است درخواست شود

راهکارهای درمانی بسته به علت درد

درمان درد در ناحیه راست شکم کاملاً وابسته به علت آن است:

• آپاندیسیت: معمولاً نیاز به جراحی فوری دارد.
• التهاب کیسه صفرا یا سنگ صفرا: در موارد خفیف با دارو درمان می‌شود، ولی ممکن است نیاز به جراحی باشد.
• عفونت مجاری ادراری: با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود.
• یبوست یا نفخ: تغییر رژیم غذایی، افزایش مصرف فیبر و مایعات و ورزش مؤثر است.
• دردهای زنان: بسته به نوع مشکل، ممکن است داروهای هورمونی یا جراحی نیاز باشد.

مراقبت‌های خانگی برای کاهش درد شکم

در شرایطی که درد شدید یا رو به وخامت نیست، می‌توان برخی اقدامات ساده خانگی را امتحان کرد:

• استفاده از کمپرس گرم روی محل درد
• نوشیدن آب کافی و اجتناب از نوشیدنی‌های گازدار
• پیروی از رژیم غذایی سبک و کم‌چرب
• استراحت و پرهیز از فعالیت سنگین
• پرهیز از مصرف خودسرانه مسکن‌های قوی بدون نظر پزشک

چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟

در موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:

• درد شدید و ناگهانی که به مرور بدتر می‌شود.
• وجود تب بالا همراه با درد شکم
• تهوع یا استفراغ مداوم
• بی‌حسی یا ورم شکم
• مشکل در ادرار کردن یا وجود خون در ادرار
• درد شکم همراه با سرگیجه یا ضعف شدید
• مشکوک بودن به آپاندیسیت، سنگ کلیه یا بارداری خارج‌رحمی

مراقب هشدارهای بدن باشید

درد در ناحیه راست شکم را نباید نادیده گرفت، حتی اگر به‌نظر خفیف برسد. بدن با ایجاد درد تلاش می‌کند پیامی ارسال کند. در صورت تداوم یا شدت یافتن درد، پیگیری پزشکی بهترین تصمیم است. تشخیص زودهنگام می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.